محمد تهامی نژاد دراعتماد ملی نوشت :در لحظاتي که اين نوشته به چاپ ميرسد، حسين دلير مستندساز، به آغوش خانوادهاش بازگشته باشد. خبر ناپديد شدنش در عصر روز شنبه 30 خرداد را در روزنامهها خواندم و هنگامي که آخرين سطور اين مطلب را مينوشتم خبردار شدم که خوشبختانه از زندان با خانوادهاش تماس گرفته است. بنابراين حالا اين سطور درباره دوستي قديمي را با روحيهاي ديگر مينويسم.
آخرين بار با يک دوربين عکاسي در خيابان عباسآباد ديده شد و هنگامي که هيجان خيابان فرو نشست، نبود. اولين فرض من اين بود که حسين براي ثبت واقعه رفته بود. به دليل شغل و علاقهاش به مستندسازي. سال 1347 در رشته صدا در مدرسه عالي سينما و تلويزيون فارغالتحصيل شد و بعد هم در دانشکده ايالتي نيويورک کارگرداني خواند و براي فارغالتحصيلياش شيفت شب را عليه تصميمات اداره مهاجرت آمريکا درباره کار دانشجويان ساخت. سال 1356 عهدهدار فيلمبرداري فيلم ويلي براي قاسم ابراهيميان شد که به زندگي يتيمان سرگردان در نيويورک ميپرداخت. ويلي جايزه اسکار دانشجويي را برد.
حسين دلير در جريان انقلاب، دانشگاه را رها کرد و به ايران بازگشت و دوباره به تلويزيون پيوست. بر اساس يک پژوهش مفصل فيلمنامه گردو را برايش نوشتم که آنرا ساخت. وقتي جنگ تمام شد به همراه متخصصاني، تمام مناطق جنگي را گشت و خسارتهاي جنگي را ثبت کرد. امروز فيلم او و محمدرضا فرهومند از مهمترين مستندهايي بهشمار ميآيند که اسناد بيش از هزار ميليارد دلار خسارتهاي جنگ را براي مطالبات آينده و ارجاع به سازمانهاي بينالمللي در خود جمع آوردهاند.
در دهه 1370در توليد مجموعه مسلمانان شرکت کرد. مسلمانان نخستين آثار برون مرزي بعد از انقلاب بود. حسين دلير درباره مسلمانان سمرقند (بخاراي شريف) در جمهوري ازبکستان، مسلمانان ترکمنستان و مسلمانان باکو، گنجه و شماخي در جمهوري آذربايجان فيلم ساخت. در اين فيلمها يادگارهاي تاريخي، شخصيتهاي فرهنگي و مبارزات آنان، همچنين زبان و خاطرههاي مشترک مورد توجه قرارگرفته است.
سال 1370حسين دلير فيلم سايه خيال را با وسواس و علاقه فراوان ساخت و سيمرغ بلورين فيلم اول را در جشنواره فيلم فجر گرفت. مسائل جنگ حتي در سايه خيال نيز بازتاب يافته است. ميخواست؛ نه، ميخواهد؛ فيلمي درباره صادق هدايت بسازد. اميدوارم وقتي آزاد شد مستندسازي را فراموش نکند.
+
نوشته شده در یکشنبه هفتم تیر 1388ساعت 11:32 توسط محمد تاجیک
|
