از سوي ديگر به آن دسته از انبوه‌سازاني هم كه وام ساخت داده مي‌شود، نرخ سود آن 21 تا 28‌درصد است كه ريسك دريافت وام را از اين طريق بالا مي‌برد. فعالان ساختماني درحالي حسرت تسهيلات بانكي را مي‌خورند كه كارشناسان بازار مسكن عدم اتخاذ سياست‌هاي پولي مناسب توسط دولت را مقدمه تشكيل دوباره حباب قيمت مسكن مي‌دانند.
رييس انجمن انبوه‌سازان مسكن و ساختمان در اين باره به دنياي‌اقتصاد گفت: سازندگان حرفه‌اي مسكن كه با بازار آشنا هستند از دريافت وام محروم هستند، اما بعضا بانك‌ها به افرادي وام مي‌دهند كه به دليل عدم مهارت و كفايت وام‌گيرنده، وام بعد از مدتي برگشت مي‌خورد. انبوه‌سازان كاهش بي‌سابقه ساخت‌وساز در سال گذشته را نتيجه انقباض در رفتار بانك‌ها مي‌دانند و دوست ندارند چنين حادثه‌اي امسال نيز تكرار شود.
به گزارش دنياي‌اقتصاد، در حالی که تخصيص تسهیلات بانكي به ساخت مسکن مهر در مقايسه با ساير پروژه‌هاي بخش مسكن در اولويت است، اما بنا به گفته جمعی از انبوه‌سازان از آنجا که سازندگان مسکن مهر فاقد تخصص در ساخت‌وساز هستند تاکنون نتوانسته‌اند ساخت‌وسازی انجام دهند و همین امر باعث شده است تا وام‌هاي تخصيص داده شده برای آنان در بانک‌ها مرجوع شود. انبوه‌سازان همانند سال گذشته در مراجعه به بانک‌ها برای دریافت تسهیلات با درهای بسته و سیاست‌هاي انقباضی مواجه هستند. همین امر باعث گلایه آنان از سیاست‌هاي بانک مرکزی شده است. برخي از آنها عنوان مي‌کنند اگر انبوه‌سازان خارج از مسکن مهر بخواهند وام دریافت کنند علاوه بر اینکه باید پروسه سختی را طی کنند در نهایت این نوع وام را با یک بهره غیرعلمی مي‌گیرند. به طوری‌که بانک‌هاي دولتی 24درصد و بانک‌هاي خصوصی نیز 28درصد سود در قبال پرداخت این نوع تسهیلات اخذ مي‌کنند.
در همین رابطه سید علیرضا قهاری دبیر انجمن انبوه سازان استان تهران در گفت‌وگو با دنیای‌اقتصاد تصريح كرد: در حال حاضر انبوه سازان برای دریافت وام از بانک‌ها دچار مشکل هستند؛ چراکه منابع بانک‌ها محدود است به طوری که حتی در زمینه پرداخت وام برای اجرای پروژه‌هايي که در اولویت هستند، نظیر مسکن مهر و مسکن روستایی محدودیت دارند. وی با بیان اینکه مسکن مهر با ساخت و ساز‌هاي صنعتی برای دریافت تسهیلات در اولویت هستند، گفت: همین امر باعث شده تا انبوه‌سازان از دریافت تسهیلات محروم شوند؛ این در حالی است که رونق بازار مشروط به آن است که تسهیلات پیش‌بینی شده برای بخش ساخت‌وساز جنبه فراگير داشته باشد. قهاری تصریح کرد: در همین حال تعریف خطوط اعتباری جدید برای بخش مسکن به تنهایی کافی نیست و مهم این است که بانک‌ها نسبت به تعهدات خود در این زمینه عمل کنند.
عدم همكاري موثر بانك‌ها
حسن محتشم عضو هیات‌مدیره انجمن انبوه‌سازان استان تهران نيز در گفت‌وگو با دنیای‌اقتصاد به انتقاد از سرپیچی بانک‌ها از اجرای ضوابط و دستورالعمل‌هاي وزارت مسکن و شهرسازی پرداخت و گفت: اگر چه بنا بر ضوابط تدوین شده وزارت مسکن و شهرسازی، مسکن اجاره‌ای نیز جزو مسکن مهر محسوب مي‌شود، اما بانک‌ها زیر بار پذیرش این قضیه نمی‌روند و تعامل مطلوبی برای پرداخت وام به متقاضیان ندارند. این انبوه‌ساز پیش‌بینی کرد: اگر چه بانک‌ها قرار است در فرآیند اجرای مسکن مهر بعد از اتمام مرحله فونداسیون وام بدهند، اما به نظر می‌رسد بعد از اتمام مرحله ساخت اسکلت، وام پرداخت شود. وی تاکید کرد: کمبود نقدینگی بانک‌ها مساله غیرقابل انکاری است؛ چرا که پیش از این فرآیند پرداخت وام‌ها بسیار روان بود. وی افزود: اگر انبوه‌سازان بخواهند خارج از پروژه مسکن مهر تسهیلات اخذ کنند، بانک‌های دولتی با سود 21 تا 24‌درصد و بانک‌های خصوصی نیز با سود 26 تا 28‌درصد، اقدام به ارائه وام ساخت مي‌کنند. محتشم اظهار داشت: در حال حاضر وام ساخت مسکن حدود 40‌درصد از هزینه ساخت مسکن را در ساخت و ساز با شیوه انبوه‌سازی پوشش مي‌دهد.
یک قران هم وام نگرفته‌ایم
اما مجتبی بیگدلي، ريیس انجمن انبوه‌سازان مسکن و ساختمان که از سال گذشته راجع به پیامدهای منفی عدم تخصیص تسهیلات به بخش ساخت‌وساز هشدار داده بود، همچنان در سال جاری نیز مانند سال گذشته تاکیدکرد پیامدهای این سیاست برای بازار مسکن بسیار وخیم است. بیگدلی تاکید کرد: متاسفانه انبوه‌سازان به هر بانکی برای اخذ تسهیلات مراجعه مي‌کنند بانک‌ها به بهانه طرح مسکن مهر از پرداخت تسهیلات طفره مي‌روند. وی افزود: با گذشت 3سال و نیم از شروع طرح مسکن مهر بخش اعظمی از اعضای این پروژه حتی نتوانسته اند پروانه ساختمانی اخذ کنند و از این رو وام‌هايي که در قالب خطوط اعتباری برای این پروژه به بانک‌ها ورود پیدا می‌کنند برگشت مي‌خورند.
بیگدلی اظهار داشت: این در حالی است که سازندگان حرفه‌ای مسکن که با بازار کاملا آشنا هستند از دریافت وام محروم مي‌مانند و در واقع سازندگان حرفه‌ای مسکن حتی یک قران هم وام ساخت مسکن نمی‌گیرند. وی تاکید کرد: در واقع سیاست‌های غلط باعث شده است آن کسی که تجربه ساخت ندارد، وام بگیرد و به دلیل عدم مهارت و بی‌کفایتی در ساخت‌وساز وامش در بانک‌ها برگشت بخورد، اما در مقابل، سازنده حرفه‌ای مسکن که سال‌های سال در بازار مسکن زحمت کشیده و تجربه کسب کرده است از دریافت وام باز مي‌ماند و مجموع این سیاست‌ها جمع اضدادی ایجادکرده است که قطعا ضرر آن متوجه بازار مسکن خواهد بود که به عنوان مثال کاهش 80‌درصدی آمار صدور پروانه‌هاي ساختمانی از جمله پیامدهای ناگوار این نوع سیاست‌هاي غیر کارشناسی است. این انبوه‌ساز تاکید کرد: این مساله علاوه بر اینکه انباشت تقاضا در بازار مسکن را به دنبال دارد باعث وارد شدن ضربه مهلک به بازار اشتغال کشور مي‌شود. وی افزود: وام ساخت به هیچ‌وجه سودی برای تولیدکنندگان مسکن ندارد و سود آن مستقیم برای خریدار است و در حال حاضر این وام حدود 15 الی 20درصد هزینه ساخت مسکن را شامل مي‌شود.
اميد به اتخاذ سیاست‌هاي انبساطی
از سوی دیگر به‌رغم اینکه در حال حاضر اولویت پرداخت تسهیلات ساخت‌وساز بانک‌ها، مسکن مهر است و از سویي با وجود اینکه بانک‌ها فاقد منابع مالی لازم هستند، اما در مقابل ريیس انجمن انبوه‌سازان استان تهران همچنان امیدوار است که بانک‌ها در پرداخت تسهیلات ساخت‌وساز سیاست انبساطی در پیش بگیرند. ایرج رهبر در این زمینه به دنیای‌اقتصاد گفت: وام ساخت وامی است که مستقیما صرف تولید مسکن مي‌شود و هر چه بتوانیم تولید مسکن را افزایش دهیم بین عرضه و تقاضای مسکن تعادل منطقی ایجاد خواهد شد. وی تاکید کرد: وام ساخت کارکرد خیلی خوبی دارد؛ چراکه تا زمان ساخت باید در اختیار سازنده باشد و بعد از آنکه سودش محاسبه شد سازنده با بانک‌ها تصفیه و سپس آن را به خریدار منتقل مي‌کند.