محمد تاجیک : دیشب در سینما فلسطین ،واقعا شب محشری بود شاید برای اولین بار پس از انقلاب بخشهای مهمی از فیلم قیصر در یک سینمای مهم به نمایش در آمد . برای کسی که بارها قیصر رابرروی نسخه وی اچ اس و سی دی دیده است تماشای قیصر در یک سالن سینمای پر از جمعیت لذتی عجیب و غریب بود .
دیشب نزدیک بود به خاطر ازدحام چندین بار از پله ها به پایین بیافتم ولی خدا رحم کرد .دیشب مستند"قیصر چهل سال بعد "را مسعود نجفی دوباردیدم بااینکه صدای فیلم نه چندان خوب بود ولی برای نسل ما دیدن قیصر همراه با سوت وکف تمماشاگران برای بهروز وثوقی ،ملک مطیعی و بهمن مفید چه قدر لذت بخش بود .چه حالی کردم دیشب من از دیدن قیصر . به اندازه تمام عمر سی ویک ساله خودم وانقلاب حال کردم .
حالا متوجه می شوم که نسل قبل از ماوقبل تر از ما چه حالی با قیصر رضا موتوری گوزنها خداحافظ رفیق بر پرده سینما می کردند .
"مستند قیصر چهل سال بعد " مسعود نجفی از جهاتی بسیار خارق العاده بود . من که سالها در جشنواره های فیلم کوتاه ومستند وانیمیشن ولو هستم .برای اولین بار تماشاگرانی می دیدم که شاید اصلا نمی دانستند"جشنواره سینما حقیقت یعنی چه "؟شاید اولین بار به تماشای یک مستند می رفتند.
" قیصر چهل سال بعد " درروز آخر جشنواره سینما حقیقت شور تاریخی را به وجود آورد .دیشب چند بار گریه ام گرفت .مسعود خان نجفی ازت ممنوم.البته حیف که صدای فیلم اصلاخوب نبود .
مسعود نجفی کار گردان فیلم دراین مستند لحظات خوب و به یاد ماندنی را به وجود آورده بود .به قول امیر قادری فیلمی که مااینقدر باهاش حال می کنیم یعنی فیلم خوبی است دیگر.
در این برنامه به طور تلویحی از سینمای کیارستمی تمجید شد ولی مقلدان او مورد نکوهش گرفت .
قادری در این برنامه باز هم به تمجید از درباره الی پراخت وگفت : استانداردهای سینمای ایران در این فیلم بالاتر رفته است .
قادری همچنین می گوید :ما دراین سالها ارزش سرگرم شدن ولذت بردن را فراموش کردیم و با لهو ولعب فراموش کرده ایم .
ازروایت خواهر کیمیایی از ضرب وشتم کیمیایی توسط ساواک تا علاقه زندانبانهای بهروز وثوقی
محمد تاجیک : نمایش فیلمهایی درباره مسعود کیمیایی ،بهمن جلالی و غلام پیروانی و.... در جشنواره سینما حقیقت بااستقبال بی نظیر و فوق العاده ای مواجه شد . جشنواره ای که اگر چه تعدادی از مستند سازان آن را تحریم کردند ولی باز هم نمایش چندفیلم مطرح مانع از آن شد که این جشنواره با سردی مخاطبان مواجه شود .البته تعدادی از رسانه ها علاقه بسیاری داشتند که این جشنواره را بسیار کم رونق نشان دهند .ولی این جشنواره در برخی موارد آن قدر شلوغ شد که نگارنده برای تماشای فیلمهایی چون شیوه شاغلام (امید عبداللهی )و جای خالی آقا و خانم "ب " (فیما امامی و رضا دریانوش )برروی زمین بنشینم .از سویی دیگر باید گفت استقبال از فیلمهای خارجی جشنوارع نیز نسبتا خوب بود .این در حالی است که امشب قرار است فیلم مستند "قیصر چهل سال بعد "به کار گردانی مسعود نجفی به نمایش در آید فیلمی که باعث خواهد شد استقبال از جشنواره سوم سینما حقیقت به اوج خود برسد .
اما فیلم سوار خسته می تازدساخته المیرا مقدم مستندی است که کار گردانان و نویسندگان مطرحی درباره کیمیایی و فیلمهایش حرف زده اند.
داریوش مهرجویی ،احمد رضا احمدی ،تهمینه میلانی،فرامرز قریبیان ,عزت الله انتظامی , داریوش ار جمند ،اکبر رادی اصغر فرهادی ،مرتضی شایسته ؛ماشالله شمس الواعظین و... دراین فیلم از کیمیایی وفیلمهایش گفته اند. .
در آخر این فیلم از کیمیایی پرسیده می شود :تا کی می خواین فیلم بسازین ؟کیمیایی در جواب می گوید : تا کی اش دیگر تمام شده .تا کی یعنی تا آخرش .مگه چیزی ازش مونده ؟
کیمیایی در بخشهایی دیگر ازاین فیلم می گوید : آزادی به اندازه کافی هیچ وقت وجودنداشته است .او درباره نقد منتقدان نیز می گوید :نقدهای ارزان ،اثررا ارزان می کند .
کیمیایی همچنین از عشق و علاقه خود به سینما صحبت کرده وبااشاره به نور داخل سینما ها می گوید : عشق به نورزندگی ام را تباه کرد .
در ابتدای فیلم از هنرمندانی که درباره کیمیایی اظهارنظر می کنند خواسته می شود که یک سوال از کیمیایی بپرسند .
/روایتی از ضرب وشتم کیمیایی توسط ساواک/
در این فیلم خواهر مسعود کیمیایی در صحبتهایی بااشاره به فیلم گوزنها می گوید :ساواک به خاطر فیلم گوزنها آنچنان بلایی سر مسعود (کیمیایی )آورد و آنچنان در شکمش زده بودند که با فشار ۵اورا به اتاق عمل بردند.
/کیمیایی به روات اصغر فرهادی /
اصغر فرهادی در اظهارات خود از کیمیایی می پرسد :آقای کیمیایی اگر آزادی به اندازه ای که دلتان می خواست وجودداشت چه فیلمی می ساختید ؟ فرهادی در ادامه می گوید :اگر کیمیایی فیلمساز نمی شد ومثلا یک آرشیتکت ومهندس می شد تعداد زیادی از فیلمسازان ایرانی نبودند.فرهادی در این فیلم به تمجید از فیلمهایی چون خط قرمز دندان مار وردپای گرگ می پردازد .
فرهادی درباره فیلم خط قرمز می گوید : یکی از ظلمهایی که به ما شد این بود که این فیلم اکران نشد .
او درباره فیلم دندان مار نیز می گوید :دندان مار شاخص ترین فیلم بعد از انقلاب کیمیایی است. دندان مار یک سندیتی از آن دوران است ومن اگر بخواهم بعدها به فرزندانم بگویم زمانی که جنگ بود در تهران چه خبر بود فیلم دندان ماررا برایش می گذارم .
فرهادی درباره فیلم ردپای گرگ نیز می گوید :ردپای گرگ در همان پلان که فرامرز قریبیان با اسب از میدان فردوسی رد می شود به اندازه یک فیلم سینمایی لذت بخش است .
فرهادی همچنین درباره آزادی می گوید :دراین کشور هروقت نسیمی از آزادی وزیده اتفاقات خوبی رخ داده است .
/مهرجویی : کیمیایی چند وقت به چند وقت ریش خود را می زند؟/
داریوش مهرجویی نیز از کیمیایی می پرسد :: من این سوال را دارم مسعود کیمیایی ،چند وقت به چند وقت ریش خودرا می زند؟مهرجویی درادامه می گوید :ما با ساعدی در سینما دیانا فیلم قیصر را دیدیم و جمعیت بسیاری آمه بودند . وی درباره قیصر می گوید :این فیلم از داستان خوبی برخوردار است واز قواعد فیلمنامه ای صحیح و ضرباهنگ درستی برخوردار بود .
/گوزنها به روایت قریبیان/
فرامرز قریبیان : چرا مسعود کیمیایی وقتی من در دبیرستان دعوام شد و درس و ول کردم تو (کیمیایی )هم ول کرد ؟ قریبیان همچنین می گوید :کیمیایی ومهرجویی در دوران خود به سینما مسیر دادند.
او درباره فیلم گوزنها می گوید : پس از نمایش این فیلم درسینما ،جمعیت مردم فمن را روی دست بلند کرده وبه خیابان آوردند.
/احمد رضا احمدی و کیمیایی/
احمدرضا احمدی نیز معتقد است :سینمای ایران به قبل و بعد از کیمیایی تقسیم می شود .
احمدی درباره گوزنها نیز می گوید :درزمان نمایش فیلم گوزنها بود که من گفتم الان است که ساواک مسعودرا می برد .من گوزنها را ۵- ۶بار دیده ام وهربار که می بینم اشک به صورتم می نشیند .
احمدی درباره غزل نیز می گوید : من غزل را بیش تر از همه دوست دارم واین فیلم آن چنان که باید دیده نشد .
اودرباره فیلم سفرسنگ نیز می گوید : این فیلم به نوعی پیش گویی انقلاب بود .احمدی درباره خط قرمز نیز می گوید : سر نوشتی که خط قرمز پیدا کرد به این علت بود که کیمیایی خیلی شتابزده آغاز کرد .
احمدی درباره سلطان می گوید :من درباره فیلم سلطان هیچ حرفی نزدم . من می خواستم سلطان سلطانی بشود که من وکیمیایی آن را دوست داشته باشیم ولی نشد ونمی توانم بگویم چرا نشد ؟
احمدی درباره رمان کیمیایی نیز می گوید :رمان او اتفاقی بزرگ در ادبیات ما بود که کسی به آن توجه نکرد.
/زیبایی شناسی قیصر به روایت غریب پور/
.
بهروز غریب پور : کیمیایی باامتیاز عالی قبول شده است .ملیونها نفر قیصررا دوست داشتند .زیبایی شناسی کیمیایی در انتخاب محله ها در فیلم قیصر بی نظیر است. .
غریب پور درادامه می گوید :درد ناکتر از همه فیلمهایش رضا موتوری است .
وی همچنین درباره بهروز وثوقی می گوید :اگر من جای بهروز وثوقی بودم ایران را هم ترک نمی کردم چون اگر اورا زندانی می کردند هم زندانبان ها هم اورا دوست می داشتند.
/از اکبر رادی تا تهمینه میلانی وآغداشلو/
اکبر رادی نیز دراین فیلم می گوید :کیمیایی از جمله فیلمسازانی بود که دردوره اول چهره شد. او همچنین در ادامه صحبتهای خود به تشریح صحنه هایی از فیلم داش آکل می پردازد. .
تهمینه میلانی نیز درباره قیصر می گوید :۱۲سالم بود که قیصر را دیدم و برروی من خیلی تاثیر گذاشت. .
آیدین آغداشلونیز اعتقادددارد :قیصر جزو جریان سینمای روشنفکرانه نبود و یک فیلم پو پو لیستی بود.
//قیصر یک هملت زیر بازرچه ای ایرانی.
داریوش ارجمند : قیصر ،یک هملت زیر بازارچه ای ایرانی بود .
ارجمند درباره درباره داش آکل نیز می گوید : کیمیایی دراین فیلم به سراغ گردن کلفت ترین و پر مسئله ترین قصه صادق هدایت رفته است و همین طور چیزی که دغدغه اش است .
او درباره فیلم خط قرمز نیز می گوید :او دراین فیلم بااندیشه بیضایی اما با نگاه خود فیلم می سازد،فیلمی که براساس فیلمنامه شب سمور بیضایی ساخته می شود .
ارجمند درادامه می گوید :کیمیایی هیچگاه یک پارتیزان سیاسی نبوده است .همیشه با یک مرده بادو زنده باد ودوتا عکس فیلمی را سیاسی کرده اند . درحقیقت نقد اجتماعی کیمیایی آنقدر بالا می رود می گویند سیاسی است.
/قله غرور کیمیایی/
ماشاالله شمس الواعظین روز نامه نگارنیز دراین فیلم می گوید :کیمیایی با فیلم قیصر به قله غرورش رسید
وی ادامه می دهد :اگر کیمیایی می دانست قدرت و موج تاثیر فیلم قیصر بر فرهنگ سازی چه قدر است در شیوه گفتار فیلم تجدید نظر می کرد .
شمس الواعطین نیز بااشاره به اظهار نظری از کیمیایی می گوید :آزادی تنها واژه ای است که حتی حروف آن هم نمی خواهند به هم وابسته (وبه نوعی چسبیده )باشند و از هم آزادند.
/کیمیایی از نگاه افخمی/
بهروز افخمی نیز بااشاره به نقاط قوت قیصر در عین حال عنوان می کند که قیصر در بعضی سکانسها سردستی ساخته شده است .
افخمی درباره فیلم دندان مار نیز می گوید :دندان مار فیلم خوب ویکدستی است و فیلمبرداری فوق العاده ای دارد .
او درباره فیلم ضیافت نیز به این نکته اشاره می کند که این فیلم فکروایده اولیه خیلی خوبی داشت.
افخمی درباره حکم نیز می گوید :آخرین فیلمی که از کیمیایی دیدم حکم بود و لحظاتی داشت که به نظرم موثر بود و آتش کیمیایی را به جان ما می انداخت.
/وحشت انتظامی/
.
عزت الله انتظامی نیزدر این فیلم می گوید : در فیلم حکم وحشت داشتم که چه خواهد شد ؟ در این فیلم از کیمیایی خیلی آموختم.
/کیمیایی باسیاست/
لیلی گلستان نیز می گوید : فیلم قیصر برخلاف تعدادی از فیلمهای آن موقع ،خیلی مردمی بود .کیمیایی با نقشه وسیاست بلد است که چگونه تماشاگررا بچزاند..
گلستان همچنین درباره فیلم سربازهای جمعه که چندان از آن خوشش نیامده می گوید :این فیلم آنقدر سورریالیستی ،آبستره وعجیب و غریب بود و البته ما در جایی زندگی می کنیم که همه چیز عجیب و غریب است.
/خون سینما/
فرزاد موتمن:کیمیایی خون وغریزه سینما دارد واز ضعیفترین کارهای او انرژی می گیرم. .
وی درباره فیلم گروهبان نیز می گوید : ده دقیقه اول فیلم گروهبان بی نظیر وفوق العاده است و به نظرم بهترین فیلم تاریخ سینماست
/داستان سیمرغ پلنگ وخرس/
مرتضی شایسته نیز دراین فیلم می گوید : در این سالها به فیلمسازانی دهها سیمرغ ،پلنگ وخرس دادند ولی به کیمیایی ندادند ولی بازهم مردم دوستش دارند .
شایسته درباره فیلم سرب می گوید : آیا دولتی ضد ضهیونیست تر از ایران وجوددارد؟آیا فیلمی ضد صهیونیستی تر از سرب وجود دارد؟ولی وقتی که کیمیایی آن را درشرایط سخت ساخت و این فیلم آمد به آن توجه نکردند .